Wstęp

Na zakończenie omówimy jeszcze zagadnienie różnicy zachodzącej między tzw. naturalnymi a sztucznymi produktami rozwoju. Mianowicie, w odniesieniu do każdego żyjącego gatunku można przyjąć pewne warunki egzystencji, które są warunkami "normalnymi". Tym warunkom "normalnym" można przeciwstawić "anormalne" i to z jednej strony takie, których nienormalność polega na niedomiarze, a z drugiej strony takie, które cechują się nadmiarem, a więc zbytnią obfitością środków służących do podtrzymywania gatunku. Otóż normalne warunki mogą dać normalne produkty rozwoju. Odwrotnie, warunkom anormalnym odpowiedzą nieprawidłowe produkty rozwojowe. W przypadku niedomiaru wystąpią objawy niedorozwoju, charłactwa, a w przypadku warunków nadmiernie sprzyjających, "cieplarnianych" pojawią się symptomy "bujania", "luksusu"1. Trudno oczywiście określić normalne warunki rozwoju gatunku i rozpoznać normalne produkty rozwoju. Niektórzy wysuwają tu kryterium rozsiewu.

samsung Wiese